{"id":681,"date":"2025-08-02T09:56:10","date_gmt":"2025-08-02T09:56:10","guid":{"rendered":"https:\/\/ciekawy.blog\/?p=681"},"modified":"2025-08-02T10:14:56","modified_gmt":"2025-08-02T10:14:56","slug":"zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/","title":{"rendered":"Zr\u00f3wnali z ziemi\u0105 Tokio! Nalot gorszy ni\u017c na Hiroshim\u0119"},"content":{"rendered":"\n

9 marca 1945 roku o 17.45 z wysp archipelagu Marian\u00f3w wystartowa\u0142o 325 bombowc\u00f3w B-29. Nazywano je SUPERFORTECAMI. Zosta\u0142y zbudowane specjalnie po to, by uderzy\u0107 w serce Japonii. Tym razem lecia\u0142y nad centrum Tokio. Ale nalot nie by\u0142 zwyczajny. Piloci poprowadzili ameryka\u0144skie bombowce inaczej ni\u017c wcze\u015bniej, kiedy pr\u00f3bowano bombardowa\u0107 z wysoka, precyzyjnie i uderzaj\u0105c w cele wojskowe. Inaczej ni\u017c ktokolwiek m\u00f3g\u0142 si\u0119 spodziewa\u0107. Nadlatywali nisko. Ignoruj\u0105c japo\u0144sk\u0105 obron\u0119 przeciwlotnicz\u0105. Falami. Zrzucali bomb\u0119 za bomb\u0105. W sumie na Tokio spad\u0142o tej nocy 1665 ton bomb zapalaj\u0105cych \u2013 to jakby zrzuci\u0107 na miasto kilkadziesi\u0105t wagon\u00f3w towarowych pe\u0142nych napalmu. Do szcz\u0119tu sp\u0142on\u0119\u0142o ca\u0142e centrum miasta \u2013 a\u017c 41 kilometr\u00f3w kwadratowych. Tyle, ile ma \u015br\u00f3dmie\u015bcie Warszawy. Ca\u0142a ta powierzchnia zosta\u0142a zalana napalmem, a piek\u0142o, kt\u00f3re rozp\u0119ta\u0142 ten nalot, zabi\u0142o oko\u0142o 100 tysi\u0119cy ludzi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119cej ni\u017c bomba atomowa zrzucona na Hiroshim\u0119. A mimo to o tej ostatniej wiemy wszyscy. O rzezi Tokio i nalotach dywanowych, kt\u00f3re przez kolejne miesi\u0105ce r\u00f3wna\u0142y z ziemi\u0105 japo\u0144skie miasto za miastem \u2013 wiedz\u0105 tylko nieliczni. Cho\u0107 ich historia jest bardzo ciekawa. Po pierwsze jest ciekawa dlatego, \u017ce USA uwa\u017ca\u0142o, \u017ce ta rze\u017a by\u0142a czym\u015b potrzebnym i moralnym, w ostatecznym bilansie uratowa\u0142a setki tysi\u0119cy ludzkich \u017cy\u0107. Ale te\u017c dlatego, \u017ce mia\u0142o jej nie by\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Wszystko to, co zrobiono tej nocy nad Tokio, by\u0142o wbrew doktrynie wojskowej, z kt\u00f3r\u0105 Ameryka przyst\u0119powa\u0142a do wojny i kt\u00f3r\u0105 piel\u0119gnowa\u0142a jeszcze kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n

Mafia bombowc\u00f3w<\/h1>\n\n\n\n

Najdro\u017cszym projektem wojskowym II wojny \u015bwiatowej by\u0142 PROJEKT MANHATTAN, kt\u00f3rego efektem by\u0142o opracowanie bomby atomowej. Kosztowa\u0142 3 miliardy dolar\u00f3w, kt\u00f3re dzi\u015b by\u0142yby warte 45 miliard\u00f3w. To kwota, kt\u00f3ra pozwoli\u0142aby zbudowa\u0107 ma\u0142e miasto. Drugim? Budowa SUPERFORTEC B-29, kt\u00f3re mia\u0142y zniszczy\u0107 serce Japonii. Te tak\u017ce kosztowa\u0142y oko\u0142o 3 miliard\u00f3w dolar\u00f3w. Ale TRZECI? To celownik optyczny Nordena, kt\u00f3ry by\u0142 wykorzystywany w ameryka\u0144skich bombowcach do precyzyjnego atakowania cel\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ten kosztowa\u0142 a\u017c 1,5 miliarda dolar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego inwestowano w niego tak du\u017co? Poniewa\u017c ameryka\u0144ska doktryna wojenna zak\u0142ada\u0142a, \u017ce najlepsz\u0105 metod\u0105 bombardowania jest precyzyjne uderzanie w wybrane cele. Sta\u0142a za ni\u0105 tak zwana Mafia Bombowc\u00f3w. Grupa pu\u0142kownik\u00f3w, a p\u00f3\u017aniej te\u017c genera\u0142\u00f3w lotnictwa, kt\u00f3ra na prze\u0142omie lat 20. i 30. opracowa\u0142a metody prowadzenia wojny z pomoc\u0105 nowego rodzaju broni, kt\u00f3r\u0105 by\u0142y bombowce. Du\u017ce samoloty zdolne zrzuca\u0107 z powietrza bomby by\u0142y nowo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ameryka\u0144scy lotnicy uznali, \u017ce to b\u0119dzie musia\u0142o zmieni\u0107 oblicze wojny i zacz\u0119li teoretyczne narady, kt\u00f3re mia\u0142y przygotowa\u0107 USA do kolejnej wojny. Za\u0142o\u017cyli, \u017ce wojska l\u0105dowe s\u0105 przestarza\u0142e, bo dzi\u0119ki bombowcom b\u0119dzie mo\u017cna precyzyjnie uderza\u0107 w wybrane cele. I kiedy dobrze si\u0119 je wybierze, to b\u0119dzie si\u0119 da\u0142o szybko z\u0142ama\u0107 jakikolwiek op\u00f3r przeciwnika oraz jego potencja\u0142 wojenny. W\u015br\u00f3d scenariuszy, kt\u00f3re rozpisywali by\u0142y na przyk\u0142ad ataki na Stany, w kt\u00f3rych rozwa\u017cali, jak najlepiej rzuci\u0107 na kolana Nowy Jork.<\/p>\n\n\n\n

W nim za\u0142o\u017cyli, \u017ce wystarczy zrobi\u0107 trzy rzeczy.<\/p>\n\n\n\n

Zniszczy\u0107 mosty. Uderzy\u0107 w wodoci\u0105gi. I odci\u0105\u0107 miasto od pr\u0105du.<\/p>\n\n\n\n

Do tego ostatniego mia\u0142o wystarczy\u0107 17 bomb zrzuconych we w\u0142a\u015bciwych miejscach. Maksymalne wykorzystanie tak skutecznej broni by\u0142o wi\u0119c kusz\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

Celownik Nordena<\/h1>\n\n\n\n

Jednak by to zrobi\u0107 trzeba by\u0142o m\u00f3c precyzyjnie zrzuca\u0107 bomby. I robi\u0107 to z wysoka, by bombowce trudno by\u0142o zestrzeli\u0107. Potrzebny by\u0142 wi\u0119c nowoczesny samolot. Ten ameryka\u0144ski przemys\u0142 dostarczy\u0142 w 1938 roku i by\u0142a nim LATAJ\u0104CA FORTECA B-17. Bombowiec \u2013 przynajmniej w teorii \u2013 zdolny broni\u0107 si\u0119 samodzielnie z pomoc\u0105 13 karabin\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"Autorstwa<\/a>
Kulista wie\u017cyczka podkad\u0142ubowa B-17 z dwoma karabinami maszynowymi. Fot. SDASM Archives – Standard Briggs\/Sperry Ball Turret Installation\/Domena publiczna.<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ale potrzebny by\u0142 te\u017c\u2026 celownik. Taki, kt\u00f3ry pozwala\u0142by zrzuca\u0107 bomby precyzyjnie w cel z wysoko\u015bci 6-9 tysi\u0119cy metr\u00f3w. W epoce, w kt\u00f3rej o komputerach nikt nawet jeszcze nie s\u0142ysza\u0142, by\u0142o to nie\u0142atwe zadanie. Podj\u0105\u0142 si\u0119 go Carl Norden \u2013 imigrant ze Szwajcarii, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ci\u0142 na to ponad 10 lat \u017cycia. Jednak w ko\u0144cu dostarczy\u0142 celownik, kt\u00f3ry mia\u0142 pozwoli\u0107 bombardierom trafia\u0107 w niewielkie cele wojskowe z du\u017cej wysoko\u015bci. Tak, by nie trzeba by\u0142o burzy\u0107 ca\u0142ych miast z pomoc\u0105 nalot\u00f3w dywanowych i wygrywa\u0107 wojny.<\/p>\n\n\n\n

Jego mo\u017cliwo\u015bci ceniono tak wysoko, \u017ce celownik Nordena by\u0142 jedn\u0105 z naj\u015bci\u015blej strze\u017conych tajemnic wojskowych USA w czasie II wojny \u015bwiatowej. Bombardierzy byli zobowi\u0105zani do przysi\u0119gi ochrony jego sekretu, a w przypadku zagro\u017cenia przechwycenia urz\u0105dzenia przez wroga, mieli je zniszczy\u0107. Gdyby by\u0142o trzeba, nawet kosztem \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Mafia Bombowc\u00f3w dosta\u0142a wi\u0119c wszystko, czego potrzebowa\u0142a, by realizowa\u0107 swoje pomys\u0142y. I w II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 wchodzi\u0142a z optymistyczn\u0105 teori\u0105 dotycz\u0105c\u0105 tego, jak rzuci\u0107 na kolana Niemcy. Zgodnie ze swoj\u0105 teori\u0105 kluczowych punkt\u00f3w, kt\u00f3rych zniszczenie mia\u0142o zdusi\u0107 potencja\u0142 militarny wroga, opracowa\u0142a list\u0119 cel\u00f3w do precyzyjnego zbombardowania. Tych by\u0142o stosunkowo niewiele. Mia\u0142o wystarczy\u0107 zbombardowanie 50 elektrowni. 47 w\u0119z\u0142\u00f3w transportowych. 27 rafinerii. 18 fabryk lotniczych. 6 zak\u0142ad\u00f3w produkuj\u0105cych aluminium i sze\u015bciu \u017ar\u00f3de\u0142 magnezu. <\/p>\n\n\n\n

I by\u0142 z nim tylko jeden problem. Nie dzia\u0142a\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

I mo\u017ce jeszcze drugi.<\/p>\n\n\n\n

Nie tylko nie dzia\u0142a\u0142, ale dow\u00f3dztwo nie chcia\u0142o przyzna\u0107, \u017ce nie dzia\u0142a<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"By<\/a>
Celownik Nordena. Fot. Domena publiczna.<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Schweinfurt i Regensburg!<\/h1>\n\n\n\n

Kiedy Stany przyst\u0105pi\u0142y do wojny, okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce jest konflikt z Brytyjczykami, kiedy chodzi o doktryn\u0119 dzia\u0142ania bombowc\u00f3w. Ci nie chcieli pr\u00f3bowa\u0107 precyzyjnych atak\u00f3w na cele wojskowe i zamiast tego na cel wzi\u0119li morale przeciwnika. Co oznacza\u0142o tyle, \u017ce organizowali dywanowe naloty na ca\u0142e miasta. Mafia Bombowc\u00f3w burzy\u0142a si\u0119 na to i chcia\u0142a udowodni\u0107, \u017ce jej pomys\u0142y s\u0105 lepsze. I znalaz\u0142a do tego cel idealny. Co nim by\u0142o?<\/p>\n\n\n\n

\u0141O\u017bYSKA.<\/p>\n\n\n\n

Te by\u0142y potrzebne do wszystkiego.<\/p>\n\n\n\n

Do czo\u0142g\u00f3w. Do samolot\u00f3w. I ci\u0119\u017car\u00f3wek. Nawet do rower\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

A niemal ca\u0142a niemiecka produkcja by\u0142a skupiona w jednym miejscu \u2013 w niewielkim miasteczku Schweinfurt w Bawarii, gdzie w pi\u0119ciu dzia\u0142aj\u0105cych na okr\u0105g\u0142o fabrykach produkowano \u0142o\u017cyska potrzebne do zaopatrzenia ca\u0142ej niemieckiej machiny wojennej.<\/p>\n\n\n\n

Gdy ameryka\u0144scy genera\u0142owie si\u0119 o tym dowiedzieli, to uznali, \u017ce maj\u0105 to<\/strong>. Poka\u017c\u0105 jak z pomoc\u0105 precyzyjnego bombardowania zniszczy\u0107 potencja\u0142 Niemiec. I zabrali si\u0119 do pracy. Opracowali plan, kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci. Tu\u017c przed nalotem na fabryki \u0142o\u017cysk, w kt\u00f3rych 230 lataj\u0105ce fortece mia\u0142y je zniszczy\u0107, chciano wys\u0142a\u0107 samoloty nad Regensburg, gdzie produkowano Messerchmity.<\/p>\n\n\n\n

Tak, by odci\u0105gn\u0105\u0107 niemieckie my\u015bliwce od g\u0142\u00f3wnego celu.<\/p>\n\n\n\n

I zapewni\u0107 drugiej fali g\u0142adki przelot nad fabryki \u0142o\u017cysk.<\/p>\n\n\n\n

Rze\u017a bombowc\u00f3w<\/h1>\n\n\n\n

Tak mia\u0142o by\u0107. A jak wysz\u0142o? W pierwszym nalocie udzia\u0142 wzi\u0119\u0142o 125 bombowc\u00f3w. Do bazy NIE wr\u00f3ci\u0142 jeden na ka\u017cde pi\u0119\u0107 z tych, kt\u00f3re wystartowa\u0142y. I by\u0142y to straty, kt\u00f3re posz\u0142y na marne. Druga fala wystartowa\u0142a przez pogod\u0119 wiele godzin po pierwszej. Niemieckie my\u015bliwce by\u0142y wi\u0119c ju\u017c zatankowane i gotowe do akcji. Ruszy\u0142y na \u0142owy i zestrzeli\u0142y ponad 50 bombowc\u00f3w z drugiego nalotu. By\u0142o im \u0142atwiej, bo takie bombardowania prowadzono w dzie\u0144. To by\u0142o konieczne, by za\u0142ogi samolot\u00f3w mog\u0142y zobaczy\u0107 i trafi\u0107 prosto w wybrany cel. Zgin\u0119\u0142o ponad 500 lotnik\u00f3w. Straty dla jednostki by\u0142y w tym dniu wi\u0119ksze ni\u017c w czasie pierwszych sze\u015bciu miesi\u0119cy dzia\u0142a\u0144 w Europie. M\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko: by\u0142a to prawdziwa katastrofa.<\/p>\n\n\n\n

Czarny tydzie\u0144. <\/p>\n\n\n\n

Ale mo\u017ce uda\u0142o si\u0119 chocia\u017c osi\u0105gn\u0105\u0107 cel i zatrzymano niemieck\u0105 machin\u0119 wojenn\u0105? Nie za bardzo. Zrzucono oko\u0142o 2000 bomb. Trafi\u0142o zaledwie 80 z nich. Za ma\u0142o by zniszczy\u0107 pi\u0119\u0107 pot\u0119\u017cnych fabryk. Ich potencja\u0142 ograniczono o 1\/3 i to na kr\u00f3tko.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Messerschmitt Bf 109E-3\u00a0w 1940 roku. Fot. I.W.M. Photo\/Domena publiczna.<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Norden nie taki doskona\u0142y<\/h1>\n\n\n\n

Dlaczego Amerykanie nie trafiali w cel? Poniewa\u017c celownik Nordena w rzeczywisto\u015bci nie by\u0142 tak dobry, jak w laboratorium. Ten opiera\u0142 si\u0119 na mechanice \u2013 w tym na skomplikowanym uk\u0142adzie \u0142o\u017cysk. A te w warunkach laboratoryjnych dzia\u0142a\u0142y dobrze. Ale w bojowych, kiedy zmienia\u0142a si\u0119 temperatura i wilgotno\u015b\u0107, pojawia\u0142o zu\u017cycie, nie zawsze.<\/p>\n\n\n\n

Teoretycznie wi\u0119c Amerykanie mogli zrzuci\u0107 bomb\u0119 wprost do beczki.<\/p>\n\n\n\n

W praktyce \u2013 nie. I z celno\u015bci\u0105 bywa\u0142o bardzo kiepsko, co przy realizowaniu doktryny PREZYCYJNYCH bombardowa\u0144. Poniewa\u017c jednak doktryna musia\u0142a by\u0107 s\u0142uszna, to atak na Schweinfurt powt\u00f3rzono. Tym razem trac\u0105c 60 samolot\u00f3w jeszcze w powietrzu, a 70 kolejnych nara\u017caj\u0105c na uszkodzenia tak du\u017ce, \u017ce po powrocie do bazy trafi\u0142y na z\u0142om.<\/p>\n\n\n\n

Stracono 650 lotnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Efekt? Taki jak za pierwszym razem.<\/p>\n\n\n\n

Dysonans poznawczy Festingera<\/h1>\n\n\n\n

Czy Mafia Bombowc\u00f3w zmieni\u0142a zdanie? Sk\u0105d\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

Dosz\u0142o, tak przynajmniej t\u0142umaczy\u0142 to Malcolm Gladwell, kt\u00f3ry napisa\u0142 o nich ksi\u0105\u017ck\u0119, do zadzia\u0142ania mechanizmu dysonansu poznawczego Festingera. Ten polega na tym, \u017ce ludzie, kiedy posiadaj\u0105 mocne przekonanie i zostan\u0105 skonfrontowani z faktami, kt\u00f3re mu przecz\u0105, do\u015bwiadczaj\u0105 napi\u0119cia. I musz\u0105 je roz\u0142adowa\u0107. Niekiedy robi\u0105 to zmieniaj\u0105c zdanie, ale r\u00f3wnie cz\u0119sto \u2013 racjonalizuj\u0105 fakty tak, by pasowa\u0142y do posiadanej wcze\u015bniej teorii. Jeszcze mocniej si\u0119 przy niej okopuj\u0105c. Tutaj ewidentnie dosz\u0142o do tego drugiego.<\/p>\n\n\n\n

O ile bowiem w Europie po czarnym tygodniu nad Schweinfurtem powoli zmieniono strategi\u0119, to na pacyficznym teatrze wojny \u2013 rozwini\u0119to j\u0105 w pe\u0142ni. Wykorzystuj\u0105c do tego mi\u0119dzy innymi zbudowane specjalnie w tym celu nowe i wielkie SUPERFORTECE B-29. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"United<\/a>
Produkcja Superfortec B-29. \u0179r\u00f3d\u0142o: United States Air Force Historical Research Agency\/Domena publiczna.<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bombardowanie Japonii<\/h1>\n\n\n\n

Mariany to niewielki archipelag, kt\u00f3ry jest z\u0142o\u017cony z kilku wysp. Z pozoru niewa\u017cny. Nie zwracaj\u0105cy uwagi. Ale w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej dosz\u0142o tam do niezwykle ostrych walk. Zgin\u0119\u0142o kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy Japo\u0144czyk\u00f3w, a do tego stracono trzy lotniskowce i setki samolot\u00f3w. Tak\u017ce straty ameryka\u0144skie sz\u0142y w tysi\u0105ce \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego walki by\u0142y tak zaciekle?<\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c Mariany le\u017c\u0105 o 2500 kilometr\u00f3w od Japonii, a to dystans, kt\u00f3ry pozwala\u0142 dolecie\u0107 nad ni\u0105 bombowcom dalekiego zasi\u0119gu, czyli SUPERFORTECOM. Ich zaj\u0119cie otwiera\u0142oby dla Amerykan\u00f3w japo\u0144skie niebo. Wiedzieli o tym i w USA, i w Japonii. Jedni i drudzy robili wi\u0119c wszystko, co si\u0119 da, by je zaj\u0105\u0107. Niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce by\u0142a to najwa\u017cniejsza bitwa II wojny \u015bwiatowej. Przynajmniej na jej pacyficznym teatrze.<\/p>\n\n\n\n

Amerykanie zaj\u0119li Saipan, Tinian i Guam w sierpniu 1944 roku. I niemal od razu zacz\u0119li budowa\u0107 lotniska. Na te wkr\u00f3tce dolecia\u0142a flota samolot\u00f3w i rozpocz\u0119to bombardowania Japonii. Jakie? Precyzyjne. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 doktryn\u0105 trzeba by\u0142o tylko uderzy\u0107 w starannie wybrane cele.<\/p>\n\n\n\n

Te wi\u0119c wybrano i nad Kraj Kwitn\u0105cej Wi\u015bni zacz\u0119\u0142y lata\u0107 B-29. Problem by\u0142 tylko z tym, \u017ce nie mog\u0142y w nic trafi\u0107. By\u0142y misje, w kt\u00f3rych \u017cadna bomba nie trafi\u0142a w cel. By\u0142y takie, w kt\u00f3rych uda\u0142o si\u0119 zniszczy\u0107 1 procent kluczowej fabryki. By\u0142y i takie, kiedy nie trafiono zak\u0142ad\u00f3w, ale za to zburzono szpital. Efekty by\u0142y bardzo z\u0142e. Mi\u0119dzy innymi z powodu pr\u0105du zatokowego, o kt\u00f3rym w\u00f3wczas nie wiedziano, a kt\u00f3ry nad Japoni\u0105 wieje z pr\u0119dko\u015bci\u0105 300-400 kilometr\u00f3w na godzin\u0119. I robi to dok\u0142adnie na tej wysoko\u015bci, z kt\u00f3rej zrzucano bomby.<\/p>\n\n\n\n

Piloci raportowali, \u017ce w takich warunkach nie da\u0142o si\u0119 w nic trafi\u0107. Ale nie wierzono im, \u017ce wiatr jest tak silny, bo nie znano w\u00f3wczas Jet Streamu.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142o jasno wida\u0107, \u017ce co\u015b trzeba b\u0119dzie zmieni\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Norden zmienia si\u0119 w napalm<\/h1>\n\n\n\n

I zmieniono. W 1942 roku Amerykanie opracowali napalm. Galaret\u0119, kt\u00f3ra przykleja\u0142a si\u0119 do powierzchni \u2013 w tym do ludzi \u2013 i p\u0142on\u0119\u0142a osi\u0105gaj\u0105c temperatur\u0119 ponad 1000 stopni Celsjusza. Po raz pierwszy wykorzystano j\u0105 w Europie. Do burzenia bunkr\u00f3w i umocnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Ale szybko zauwa\u017cono, \u017ce w Japonii jego potencja\u0142 b\u0119dzie nieograniczony.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c dominowa\u0142a tam g\u0119sta zabudowa drewniana. Pomy\u015blano wi\u0119c, \u017ce gdyby podpali\u0107 takie miasto z pomoc\u0105 napalmu, to nie zostanie z niego praktycznie nic. Jednak by tego dowie\u015b\u0107 najpierw na poligonie w Utah zbudowano makiet\u0119 japo\u0144skiego miasta. A p\u00f3\u017aniej zacz\u0119to je bombardowa\u0107 z pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych bomb zapalaj\u0105cych. Napalm okaza\u0142 si\u0119 najlepszy.<\/p>\n\n\n\n

Zacz\u0119to wi\u0119c planowa\u0107 OPERACJ\u0118 MEETINGHOUSE.<\/p>\n\n\n\n

Curtis LeMay<\/h1>\n\n\n\n

I tutaj na scen\u0119 wchodzi genera\u0142 Curtis LeMay. Najlepszy ameryka\u0144ski dow\u00f3dca lotniczy w II wojnie \u015bwiatowej. A przede wszystkim \u2013 praktyk. Nie teoretyk, jak cz\u0142onkowie Mafii Bombowc\u00f3w. LeMay by\u0142 ch\u0142opakiem z klasy robotniczej. Dorasta\u0142 w trudnych warunkach. Ponad wszystko ceni\u0142 skuteczno\u015b\u0107. S\u0142yn\u0105\u0142 z nerw\u00f3w ze stali. Wszystko o nim m\u00f3wi to, jak zacz\u0105\u0142 dowodzenie w Europie. Do tej przylecia\u0142 i niemal od razu zrobi\u0142 ma\u0142\u0105 rewolucj\u0119. Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce piloci bombowc\u00f3w przed atakiem du\u017co manewruj\u0105, poniewa\u017c staraj\u0105 si\u0119 unika\u0107 trafie\u0144. To jednak ogranicza\u0142o celno\u015b\u0107, bo bombardier z Nordenem potrzebowa\u0142 chwili, by dobrze wycelowa\u0107. LeMay uzna\u0142, \u017ce trzeba zacz\u0105\u0107 nalatywa\u0107 na cel prosto, bez \u017cadnych unik\u00f3w. Piloci si\u0119 tego jednak bali. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"Curtis
Curtis LeMay. Domena publiczna.<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Uwa\u017cali, \u017ce taka zmiana to samob\u00f3jstwo. Co zrobi\u0142 LeMay?<\/p>\n\n\n\n

Powiedzia\u0142, \u017ce udowodni im, \u017ce da si\u0119 to zrobi\u0107. I pierwsz\u0105 misj\u0119 bombow\u0105, w kt\u00f3rej nalatywano na cel bez unik\u00f3w, poprowadzi\u0142 sam. Trafie\u0144 by\u0142o dwa razy tyle, co zwykle. Straty? Por\u00f3wnywalne. Od tego czasu zmieniono spos\u00f3b bombardowania, a sam LeMay zacz\u0105\u0142 zdobywa\u0107 coraz wi\u0119ksz\u0105 s\u0142aw\u0119. W czasie nalot\u00f3w na Schweinfurt i Regensburg prowadzi\u0142 pierwszy nalot, ten kt\u00f3rego celem by\u0142o odci\u0105gni\u0119cie niemieckich my\u015bliwc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

I troch\u0119 jego win\u0105 by\u0142o to, \u017ce samoloty drugiej fali wystartowa\u0142y za p\u00f3\u017ano.<\/p>\n\n\n\n

Lotnisko spowija\u0142a wtedy w\u00f3wczas g\u0119sta mg\u0142a. A LeMay obawiaj\u0105c si\u0119 pogody, zacz\u0105\u0142 przygotowywa\u0107 do niej swoich pilot\u00f3w wcze\u015bniej. Kaza\u0142 im tygodniami wstawa\u0107 o sz\u00f3stej rano i \u0107wiczy\u0107 starty oraz l\u0105dowania na przyrz\u0105dach, bez korzystania z tego, co wida\u0107. Kiedy wi\u0119c przyszed\u0142 dzie\u0144 nalotu, mogli wystartowa\u0107 bez k\u0142opotu. Umieli to zrobi\u0107. Ale piloci dowodzeni przez kogo\u015b innego? Nie! I takim w\u0142a\u015bnie cz\u0142owiekiem by\u0142 Curtis LeMay, kt\u00f3rego wys\u0142ano na Mariany, by zast\u0105pi\u0142 ludzi z Mafii Bombowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Naloty dywanowe  <\/h1>\n\n\n\n

Obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo. Opracowa\u0142 plan. I zacz\u0105\u0142 go wdra\u017ca\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze zrezygnowa\u0142 z precyzyjnych bombardowa\u0144, bo te nie dzia\u0142a\u0142y. Uzna\u0142, \u017ce jak chce si\u0119 zniszczy\u0107 fabryk\u0119, kiedy nie potrafi si\u0119 trafi\u0107 w cel, to najskuteczniej b\u0119dzie spali\u0107 wszystko wok\u00f3\u0142 niej, razem z ni\u0105. Zaplanowa\u0142 wi\u0119c, \u017ce B-29 zaczn\u0105 Japoni\u0119 bombardowa\u0107 z wysoko\u015bci, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 poni\u017cej strefy silnych wiatr\u00f3w. B\u0119d\u0105 to robi\u0107 w nocy. Z niska. Oraz bez ogl\u0105dania si\u0119 na dok\u0142adne celowanie. Spal\u0105 po prostu drewniane miasta.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszym celem by\u0142o Tokio.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"B-29<\/a>
B-29 zrzucaj\u0105 bomby zapalaj\u0105ce na Yokoham\u0119. Fot. Domena publiczna.<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

To w nocy 9 na 10 marca zaatakowa\u0142o ponad 200 SUPERFORTEC, kt\u00f3re mia\u0142y na pok\u0142adzie tyle napalmu ile mog\u0142y unie\u015b\u0107. 1665 ton napalmu wywo\u0142a\u0142o tam burz\u0119 ognia. Tokio p\u0142on\u0119\u0142o, jak ognisko polane podpa\u0142k\u0105, a Ameryka\u0144scy lotnicy robili tylko kolejne podej\u015bcia do bombardowania, zmieniaj\u0105c w zgliszcza ca\u0142e centrum miasta. Obszar podobny do Manhattanu. Opowiadali p\u00f3\u017aniej, \u017ce lecieli do\u015b\u0107 nisko, by czu\u0107 sw\u0105d palonego ludzkiego mi\u0119sa. W ataku zgin\u0119\u0142o 100 tysi\u0119cy ludzi. Milion straci\u0142o dach nd g\u0142ow\u0105. Ofiar by\u0142o wi\u0119cej ni\u017c w Hiroshimie. Nalot uznano za sukces. Tokio nie by\u0142o ostatnie.<\/p>\n\n\n\n

I nie by\u0142 to te\u017c jedyny nalot na Tokio. By\u0142o ich wi\u0119cej. Bombardowano Osak\u0119, Nagoj\u0119, Jokoham\u0119 i Kobe. Zniszczono 73 procent Fukuyamy. Robiono to jeszcze po zrzuceniu bomby na Hiroshim\u0119. I po tym jak druga spad\u0142a na Nagasaki!<\/p>\n\n\n\n

Liczba ofiar ca\u0142ej tej operacji to od 500 tysi\u0119cy do miliona ludzi, kt\u00f3rzy na og\u00f3\u0142 sp\u0142on\u0119li \u017cywcem. LeMay m\u00f3wi\u0142 p\u00f3\u017aniej : „Zabijanie Japo\u0144czyk\u00f3w nie przeszkadza\u0142o mi w\u00f3wczas. Przypuszczam jednak, \u017ce gdyby\u015bmy przegrali wojn\u0119, byliby\u015bmy s\u0105dzeni za zbrodnie wojenne.” Wygrali jednak, wi\u0119c zosta\u0142 bohaterem.<\/p>\n\n\n\n

W 1964 roku dosta\u0142 nawet od Japo\u0144czyk\u00f3w\u2026 order Wschodz\u0105cego S\u0142o\u0144ca I Klasy.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"Tokio<\/a>
Tokio po wojnie. Fot. US Army Signal Corps\/Domena publiczna.<\/sub><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Moralno\u015b\u0107<\/h1>\n\n\n\n

Kiedy wojna si\u0119 sko\u0144czy\u0142a, to LeMay m\u00f3wi\u0142, \u017ce bomba atomowa przysz\u0142a na gotowe. Kapitulacj\u0119 Japonii, wed\u0142ug niego, przygotowa\u0142y naloty dywanowe, kt\u00f3re zniszczy\u0142y najwa\u017cniejsze miasta i zabi\u0142y oko\u0142o miliona ludzi. Cho\u0107 pomija to efekt psychologiczny nowej broni. Jedn\u0105 z najciekawszych rzeczy, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z t\u0105 histori\u0105, jest to jak uzasadniano moralno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych form walki. Je\u017celi chodzi o samo opracowanie bombowc\u00f3w i celownika Nordena sprawa by\u0142a prosta. M\u00f3wiono, \u017ce to pozwoli precyzyjnie atakowa\u0107 cele militarne i skr\u00f3ci wojny. B\u0119dzie wi\u0119c ratunkiem dla cywili i ich dom\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jednak jak uzasadni\u0107 naloty dywanowe, w kt\u00f3rych gin\u0119\u0142y ca\u0142e miasta?<\/p>\n\n\n\n

A kobiety, dzieci i starcy p\u0142on\u0119li \u017cywcem?<\/p>\n\n\n\n

Dano rad\u0119. M\u00f3wiono, \u017ce dzi\u0119ki temu wojna sko\u0144czy\u0142a si\u0119 szybciej, wi\u0119c tak naprawd\u0119 ofiar by\u0142o mniej, ni\u017c gdyby tego nie robiono. Dodaj\u0105c niekiedy szczerze, \u017ce sama inwazja na Japoni\u0119 mog\u0142a kosztowa\u0107 \u017cycie od p\u00f3\u0142 miliona do miliona ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy. Cho\u0107 by\u0142y i takie szacunki, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0142y, \u017ce tych b\u0119dzie kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy. Mo\u017ce 150 tysi\u0119cy. Z tej perspektywy mia\u0142a by\u0107 wi\u0119c moralna.<\/p>\n\n\n\n

Czy rzeczywi\u015bcie by\u0142a?<\/p>\n\n\n\n

Stara zasada, kt\u00f3ra najlepiej okre\u015bla to, co w takich wypadkach zostanie uznane za moralne, a co nie, m\u00f3wi po prostu, \u017ce zwyci\u0119zcy maj\u0105 racj\u0119. \u017be ich si\u0119 nie s\u0105dzi, bo to oni s\u0105dz\u0105…<\/p>\n\n\n\n

Fotografia w nag\u0142\u00f3wku: B-29 w locie\/Domena publiczna.<\/sub><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

9 marca 1945 roku o 17.45 z wysp archipelagu Marian\u00f3w wystartowa\u0142o 325 bombowc\u00f3w B-29. Nazywano je SUPERFORTECAMI. Zosta\u0142y zbudowane specjalnie po to, by uderzy\u0107 w…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":683,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[43,59],"class_list":["post-681","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-historia","tag-ii-wojna-swiatowa"],"acf":[],"yoast_head":"\nZr\u00f3wnali z ziemi\u0105 Tokio! Nalot gorszy ni\u017c na Hiroshim\u0119 - ciekawy.blog<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zr\u00f3wnali z ziemi\u0105 Tokio! Nalot gorszy ni\u017c na Hiroshim\u0119 - ciekawy.blog\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"9 marca 1945 roku o 17.45 z wysp archipelagu Marian\u00f3w wystartowa\u0142o 325 bombowc\u00f3w B-29. Nazywano je SUPERFORTECAMI. Zosta\u0142y zbudowane specjalnie po to, by uderzy\u0107 w...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ciekawy.blog\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ciekawyblog\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-02T09:56:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-02T10:14:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/B-29_in_flight-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1943\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tomasz Borejza\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/TomaszBorejza\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@TomaszBorejza\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tomasz Borejza\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tomasz Borejza\",\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/#\/schema\/person\/b551c82e926e19708bc39c501aed74ab\"},\"headline\":\"Zr\u00f3wnali z ziemi\u0105 Tokio! Nalot gorszy ni\u017c na Hiroshim\u0119\",\"datePublished\":\"2025-08-02T09:56:10+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-02T10:14:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/\"},\"wordCount\":3104,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/B-29_in_flight-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"historia\",\"II wojna \u015bwiatowa\"],\"articleSection\":[\"Historia\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/\",\"url\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/\",\"name\":\"Zr\u00f3wnali z ziemi\u0105 Tokio! Nalot gorszy ni\u017c na Hiroshim\u0119 - ciekawy.blog\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/B-29_in_flight-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2025-08-02T09:56:10+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-02T10:14:56+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/B-29_in_flight-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/B-29_in_flight-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1943,\"caption\":\"B-29 w locie\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zr\u00f3wnali z ziemi\u0105 Tokio! Nalot gorszy ni\u017c na Hiroshim\u0119\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/\",\"name\":\"ciekawy.blog\",\"description\":\"Czytam dla was ciekawe ksi\u0105\u017cki\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/#organization\",\"name\":\"ciekawy.blog\",\"url\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Original-Logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Original-Logo.png\",\"width\":1996,\"height\":1721,\"caption\":\"ciekawy.blog\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/ciekawyblog\",\"https:\/\/x.com\/TomaszBorejza\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/#\/schema\/person\/b551c82e926e19708bc39c501aed74ab\",\"name\":\"Tomasz Borejza\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/82936aaa6e54e17cd81fbb4840fe137581fd98dfcfb5c6302c3e9c74f9d61941?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/82936aaa6e54e17cd81fbb4840fe137581fd98dfcfb5c6302c3e9c74f9d61941?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tomasz Borejza\"},\"description\":\"Dziennikarz naukowy. Wsp\u00f3\u0142autor kana\u0142u \\\"Rynek Krowoderski\\\". Cz\u0142onek European Federation For Science Journalism. Autor ksi\u0105\u017cki \u201eOdwo\u0142a\u0107 katastrof\u0119\u201d.\",\"sameAs\":[\"https:\/\/ciekawy.blog\",\"https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/TomaszBorejza\"],\"url\":\"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/author\/tomasz-borejza\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zr\u00f3wnali z ziemi\u0105 Tokio! Nalot gorszy ni\u017c na Hiroshim\u0119 - ciekawy.blog","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Zr\u00f3wnali z ziemi\u0105 Tokio! Nalot gorszy ni\u017c na Hiroshim\u0119 - ciekawy.blog","og_description":"9 marca 1945 roku o 17.45 z wysp archipelagu Marian\u00f3w wystartowa\u0142o 325 bombowc\u00f3w B-29. Nazywano je SUPERFORTECAMI. Zosta\u0142y zbudowane specjalnie po to, by uderzy\u0107 w...","og_url":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/","og_site_name":"ciekawy.blog","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ciekawyblog","article_published_time":"2025-08-02T09:56:10+00:00","article_modified_time":"2025-08-02T10:14:56+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1943,"url":"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/B-29_in_flight-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Tomasz Borejza","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/TomaszBorejza","twitter_site":"@TomaszBorejza","twitter_misc":{"Napisane przez":"Tomasz Borejza","Szacowany czas czytania":"17 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/"},"author":{"name":"Tomasz Borejza","@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/#\/schema\/person\/b551c82e926e19708bc39c501aed74ab"},"headline":"Zr\u00f3wnali z ziemi\u0105 Tokio! Nalot gorszy ni\u017c na Hiroshim\u0119","datePublished":"2025-08-02T09:56:10+00:00","dateModified":"2025-08-02T10:14:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/"},"wordCount":3104,"publisher":{"@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/B-29_in_flight-scaled.jpg","keywords":["historia","II wojna \u015bwiatowa"],"articleSection":["Historia"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/","url":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/","name":"Zr\u00f3wnali z ziemi\u0105 Tokio! Nalot gorszy ni\u017c na Hiroshim\u0119 - ciekawy.blog","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/B-29_in_flight-scaled.jpg","datePublished":"2025-08-02T09:56:10+00:00","dateModified":"2025-08-02T10:14:56+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#primaryimage","url":"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/B-29_in_flight-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/B-29_in_flight-scaled.jpg","width":2560,"height":1943,"caption":"B-29 w locie"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/2025\/08\/02\/zrownali-z-ziemia-tokio-nalot-gorszy-niz-na-hiroshime\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ciekawy.blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zr\u00f3wnali z ziemi\u0105 Tokio! Nalot gorszy ni\u017c na Hiroshim\u0119"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/#website","url":"https:\/\/ciekawy.blog\/","name":"ciekawy.blog","description":"Czytam dla was ciekawe ksi\u0105\u017cki","publisher":{"@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ciekawy.blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/#organization","name":"ciekawy.blog","url":"https:\/\/ciekawy.blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Original-Logo.png","contentUrl":"https:\/\/ciekawy.blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Original-Logo.png","width":1996,"height":1721,"caption":"ciekawy.blog"},"image":{"@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ciekawyblog","https:\/\/x.com\/TomaszBorejza"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/#\/schema\/person\/b551c82e926e19708bc39c501aed74ab","name":"Tomasz Borejza","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ciekawy.blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/82936aaa6e54e17cd81fbb4840fe137581fd98dfcfb5c6302c3e9c74f9d61941?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/82936aaa6e54e17cd81fbb4840fe137581fd98dfcfb5c6302c3e9c74f9d61941?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tomasz Borejza"},"description":"Dziennikarz naukowy. Wsp\u00f3\u0142autor kana\u0142u \"Rynek Krowoderski\". Cz\u0142onek European Federation For Science Journalism. Autor ksi\u0105\u017cki \u201eOdwo\u0142a\u0107 katastrof\u0119\u201d.","sameAs":["https:\/\/ciekawy.blog","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/TomaszBorejza"],"url":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/author\/tomasz-borejza\/"}]}},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=681"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/681\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":691,"href":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/681\/revisions\/691"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawy.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}